Op bezoek in Guji: waar onze Ethiopische koffie vandaan komt

Van Addis Abeba naar Shakiso is het op de kaart een kleine vijfhonderd kilometer. In de praktijk zit je er twee dagen over in een terreinwagen, waarvan de laatste zes uur over een weg die vooral uit kuilen bestaat. Je vergeet het zodra je uitstapt. Alles is hier groen, behalve de grond: die is roestrood.

Koffie als tuinplant

Wie grote plantages verwacht, komt bedrogen uit. De boeren in Guji hebben ieder een lap grond van een of twee hectare, waar de koffiestruiken tussen de bananenplanten en avocadobomen staan. Niemand weet precies welke variëteiten er groeien. Het zijn nakomelingen van wilde koffie uit de omliggende bossen, en ze worden van ouder op kind doorgegeven.

In de oogsttijd, van november tot januari, plukt de hele familie mee. Aan het eind van de middag lopen ze met zakken op hun rug of op een ezel naar het wasstation.

Het wasstation

Dambi Uddo ligt aan een beek, en dat is geen toeval. Voor gewassen koffie heb je veel schoon water nodig. De bessen gaan eerst in een bak: wat blijft drijven is onrijp en wordt eruit geschept. De rest gaat door een machine die de schil eraf haalt, en dan anderhalve dag in een betonnen bassin om te fermenteren.

Daarna worden de bonen gewassen in lange kanalen, waarbij mannen ze met houten harken tegen de stroom in duwen. Het is zwaar werk en ze zingen erbij.

Ik vroeg aan de beheerder, Tesfaye, wat het moeilijkste is aan zijn werk. Hij wees omhoog. Regen tijdens het drogen, zei hij. Dan rent iedereen.

Drogen is wachten

Op de helling achter het station staan honderden verhoogde bedden van bamboe en gaas. De bonen liggen er twaalf tot vijftien dagen op en worden de hele dag door gekeerd en uitgezocht. Tussen de middag, als de zon het felst is, gaan er doeken overheen.

Het uitzoeken gebeurt door vrouwen uit de omliggende dorpen. Ze halen er elke gebroken of verkleurde boon uit. Dat handwerk is een belangrijke reden dat koffie uit deze streek zo schoon smaakt.

Wat we er betalen

We kopen via een exporteur in Addis die de prijs per kilo bessen openbaar maakt. Dit jaar kregen de boeren van Dambi Uddo ongeveer dertig procent meer dan gebruikelijk in de regio, plus een nabetaling na de verkoop. Het is geen wondermiddel, maar het maakt verschil: er is van het geld een nieuwe droogvloer aangelegd en een waterzuivering voor het afvalwater.

De koffieceremonie

Op de laatste avond werden we uitgenodigd bij een van de boerinnen thuis. Ze roosterde groene bonen in een pannetje boven het vuur, stampte ze fijn in een vijzel en kookte de koffie in een aardewerken kan. Drie rondes, zoals het hoort, met popcorn erbij.

Sterker heb ik nooit gedronken. Lekkerder misschien ook niet.

De nieuwe oogst uit Shakiso verwachten we in juni in Groningen.

Leave a Comment

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll to Top